Een heer gaat niet blootshoofd over straat. Niet in de tijd van Prins en Patriot tenminste. Maar hij kon ook niet zomaar alles op zijn haar zetten. We maken even een top 3 van hoeden die een man kon dragen tussen 1780 en 1795. En de winnaar is…

Casual, doch gekleed

Allereerst de hoge hoed met brede rand. Dat was een toppertje. Gekleed, maar toch frivool genoeg om wat te kunnen dollen met vrienden of de dame waarbij je je bevond. Wel netjes, natuurlijk! Je kon ermee op bezoek, maar ook voor een wandeling aan de bosrand was het ideaal. De randen moesten dan wat omgebogen zijn, zoals op de grote prent aan het begin van dit artikel. De hoge, casual hoed was het helemaal voor heren tussen 1780 en 1795.

Man met grote hoed in patriottentijdLekker buiten, maar geen zon

De juiste hoed voor wandelingen was echter een stuk groter. Tot over de schouders moest die komen. Geen straaltje zon mocht ons gezicht raken. Of gold hiervoor hetzelfde als voor onze wapens: de grootte moest ons minderwaardigheidsgevoel verbergen. Hoe dan ook: de brede hoed werd geliefd als de meest casual van de patriottentijd.Helemaal je-van-het was de hoed die zowel hoog als breed was. Een soort cowboyhoed avant-la-lettre, gedragen door heren met dassen en hoge boorden.

man met driekantige steekHet absolute toppertje: de steek

Maar de meestgedragen en afgebeelde hoed is toch echt de driekantige steek. Die hoort zo bij deze tijd dat we ‘m zelfs voeren in ons  beeldmerk. Het was een blijvertje. Al vanaf de de jaren dertig staat de steek afgebeeld. Het lijkt erop dat-ie eerst vooral door dominee’s werd gedragen, maar al snel was dit hèt hoofddeksel van militairen en burgers. En werd er geen prent gemaakt, of de mannen daarop droegen de driekantige steek. De kokarde of strik op de hoed werd nog een politiek instrument: was-ie zwart of oranje, dus voor de Staatse regering of de stadhouder dat was jarenlang de grote vraag. Dominees droegen de steek nog tot in de negentiende eeuw.

En daarmee is de driekantige steek de absolute winnaar: de hoed van iedereen, de hoed van altijd. Het is de meestgedragen hoed uit de patriottentijd.