Hoe wordt je rijk bij een multinaltional? Willem Arnold Alting moet er alles van geweten hebben. Hij was gouverneur-generaal van de VOC en werd verdacht van fraude. En bij de verdenking bleef het helaas.

 

Handel en politiek in de genen

Willem Alting werd geboren in Groningen op 11 november 1724. Hij deed goed zijn best op school, want hij schopte het tot promovendus in de rechtswetenschap. Na zijn promotie in Groningen lokte waarschijnlijk toch de handel, met een flinke scheut politiek: op 18 augustus 1750 vertrok hij als onderkoopman naar het VOC-domein Java. In 1754 klom hij op tot koopman en in 1759 bereikte hij de status van eerste secretaris van de regering. En zijn  tocht langs de ambtelijke handelsladder van de Vereenigde Oostindische Compagnie was nog niet ten einde: in 1763 werd hij buitengewoon raad, in 1772 raadordinaris en weer vijf jaar later eerste raad en directeur-generaal. Op zijn portret uit 1788 staat-ie dan ook vooral belangrijk te zijn, want het was niet niks wat hij had bereikt.

Willem Alting gouverneur-generaal van de VOCMoeilijke tijden

In 1780 werd gouverneur-generaal Reinier de Klerk ziek en nam Alting voor hem waar. Maar het duurde niet lang of hij werd zelf formeel benoemd als gouverneur-generaal. Helaas begon op dat moment ook een moeilijke periode voor de VOC. De Vierde Nederlands-Engelse Oorlog (1780-1784) brak uit. Het was vooral een zeeoorlog, waardoor de handel kwam stil te liggen en de Engelsen verschillende koloniale bezittingen veroverden. Het Indisch Gouvernement verzette zich hier niet tegen en kon ook weinig doen. Aan het eind van de Vierde Engelse Zeeoorlog moest Nederland grote handelsconcessies doen aan Engeland, zoals de toegang tot de Indische archipel.

VOC schepen op de rede van Batavia

Fraude, bedrog en vriendjespolitiek

Misschien was het onder invloed van de slechte tijden. Maar Alting werd inmiddels ook verdacht van financieel wanbeheer. Miljoenen guldens waren verdwenen en een klachtenstroom van teruggekeerde Indiëreizigers, brachten stadhouder Willem V er in 1791 toe de wantoestanden uit te laten zoeken. Er werd een onderzoekscommissie in het leven geroepen. De VOC-advocaat Nederburgh had de leiding. Onderweg overleed één van de commissieleden en Alting wist zijn schoonzoon, de latere gouverneur-generaal Joannes Siberg, in diens plaats te manoeuvreren. En het onderzoek leverde dan natuurlijk ook niets op.

Einde van de VOC en Alting

In 1794 en 1794 veroverde Frankrijk de Republiek. De Bataafse Republiek werd gesticht en het eind van de VOC kwam steeds meer nabij. Alting probeerde de zaak nog te moderniseren, maar het mocht niet baten. De Staten-Generaal besloten op 24 december 1795 dat alle bewindhebbers in de Bataafse Republiek vervangen moesten worden.

Op 17 februari 1797 werd Alting ontslagen. Kort daarna, eind 1799 hield de VOC definitief op te bestaan. Maar Alting had in de 40 jaren overzee zijn leven in Indië opgebouwd en bleef er wonen. Op 7 juni 1800 overleed hij op zijn eigen landgoed Kampong Malajoe bij Batavia. En de suggestie van bedrog die om hem heen hing, verdween daarmee ook in het graf.

Meer weten?

Wil je niks missen over de personages uit de Patriottentijd? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van archiefstukken, publicaties en wetenswaardigheden over deze vijftien jaar met prinsen en patriotten. Geen reclame of promoties, maar al het nieuws tussen 1780 en 1795, elke drie maanden gemakkelijk in je inbox.